Autor Wątek: Espresso idealne: przyczyny i skutki  (Przeczytany 29068 razy)

Offline GostRado Mężczyzna

  • Wiadomości: 6090
  • Ekspres: 》La MARZOCCO Linea Micra 》ELEKTRA Micro Casa 》ECM classika PID 》AP + FP 》BRA cafetera bella 1tz/2tz 》FOREVER miss diamond 4tz 》GIANNINI giannina 1tz/3tz 》BIALETTI venus 2tz 》ALESSI la cupola 1tz 》MELITTA dripper 101 》
  • Młynek: 》CEADO e37S 》MAHLKÖNIG ek43S Limited Edition: THE ICON nr 937/999 》 1Zpresso K-plus 》
Odp: Espresso idealne: przyczyny i skutki
« Odpowiedź #45 dnia: 14 Sierpień 2024, 18:15:55 »
Jeśli Twoje espresso jest:

# za kwaśne to: zmiel drobniej kawę albo wydłuż czas ekstrakcji <=> użyj mniej kawy albo użyj więcej wody

# za słabe i za kwaśne to: zmiel drobniej ziarna albo wydłuż czas ekstrakcji

# za słabe to: zastosuj więcej kawy albo użyj mniejszej ilości wody

# za słabe i za gorzkie to: zmiel grubiej ziarna albo skróć czas ekstrakcji <=> zastosuj więcej kawy albo użyj mniej wody

# za gorzkie to: zmiel grubiej ziarna albo skróć czas parzenia <=> użyj więcej kawy albo zmniejsz ilość wody

# za mocne i za gorzkie to: zmiel grubiej ziarna albo skróć czas ekstrakcji

# za mocne to: zastosuj większą ilość wody albo użyj mniej kawy

# za mocne i za kwaśne to: wydłuż czas ekstrakcji albo zmiel drobniej ziarna <=> zastosuj więcej wody albo użyj mniej kawy
》tertium non datur《

Offline kmleon

  • Wiadomości: 42
  • Ekspres: La Marzocco Linea Mini R <- Bezzera Giulia R
  • Młynek: Caedo E37S <- Mazzer Mini A
Odp: Espresso idealne: przyczyny i skutki
« Odpowiedź #46 dnia: 25 Sierpień 2024, 21:57:51 »
A niech tam, włączę się po wielu latach milczenia w ten ciekawy wątek. Nie to, żebym tam był jakimś znawcą, ale trochę różnych kaw przez te lata zaparzyłem, choć w sumie na ograniczonej liczbie sprzętów, więc doświadczenie raczej słabe, stąd mam wrażenie, że straciłem całkiem dużo czasu na poszukiwanie tego idealnego espresso. Niemniej z dotychczasowych doświadczeń:
 - często gdy zaparzałem espresso dla wielu osób i w przypadku gdy się nie wstrzeliłem, to mimo to, że wszyscy smakowali dokładnie ten sam napar, to jedni twierdzili że jest zbyt gorzki, a inni że zbyt kwaśny. Co więcej czasami sam miałem problem, żeby określić w którą stronę kręcić młynkiem. Dlatego rozumiem początkujących, że nie jest łatwo na podstawie wytycznych próbować coś poprawić, skoro wytyczne nie są ustandaryzowane - skoro można pomylić smak gorzki z kwaśnym.
 - czasem gdy miałem wrażenie, że to właśnie to - czyli zbalansowany napar, nic nie gryzie nie drapie, czuję słodycze i karmele trochę kwiatów i owoców, na co inni - dolej synku trochę wody bo za mocna ta kawa.
Niestety moje raczej kiepskie doświadczenia, gdzie dobre espresso wychodziło mi tak w 2/3 przypadków a może i mniej, spowodowały, że więcej robiłem kaw mlecznych, gdzie drobna niedoskonałość uchodziła jednak płazem. To jednak nadal nie dawało mi to spokoju, bo każdy wyjazd do Włoch, utwierdzał mnie w przekonaniu, że jednak da się zrobić bardzo dobre espresso nawet na zwykłej stacji benzynowej.
Zacząłem szukać przyczyn w braku techniki, mieszałem w sitku, ważyłem każda dozę, mierzyłem temperatury wody przepływające przez mojego HXa, wymieniałem żarna w młynku, ważyłem każdą ekstrakcję, w końcu się poddałem i espresso robiłem bardzo sporadycznie.
Az nadszedł ten moment, gdy mój ekspres wyzionął ducha - w końcu po 12 latach szlag trafił łożysko pompy i jakimś cudem równocześnie silnik stracił moc. Próbowałem to reanimować, ale bez powodzenia - przy okazji totalnie zepsułem pompę. Pojawiła się okazja, do wymiany maszyny, zapadła decyzja i stało się.
Od 5ciu dni nie mogę się nadziwić, jak bardzo duże znaczenie ma stabilnie działający ekspres. Owszem, cały jeden dzień zszedł mi na regulację młynka i w tym czasie wylałem prawie pół kilograma ziaren kawy, ale gdy w końcu się wstrzeliłem, okazało się że każde następne espresso jest takie samo. A niedoceniany młynek, za każdym razem mieli tak samo. Owszem dziś musiałem lekko dostosować przemiał, do zmiany jakiegoś parametru - jeszcze nie wiem, może temperatura otoczenia, wilgotność, co bądź - ale po przestawieniu, znowu każde espresso jest takie samo - zbalansowane, dużo słodyczy, już nawet domownicy doceniają.
Strasznie mnie to koniec końców rozbiło - tyle lat prób, efekty w sumie jakieś tam były, ale z tą powtarzalnością, to jednak był dramat.
Na ten moment, mam wrażenie, że niestety sprzęt ma ogromne znaczenie, a najciekawsze jest to, że te drobne niuanse, jak mieszanie w sitku, kształt tampera czy zraszanie ziaren wodą przed zmieleniem, to takie działania, które liczą się dopiero jak dotrzemy do pewnej stabilności.
Być może faktycznie, zamiast marnować czas, trzeba zainwestować w jakiś kurs, nauczyć się na czym polega parzenie idealnego espresso na dobrej maszynie, żeby nie tracić czasu na półśrodki i mieć wyczucie do czego dążyć. Najgorsze jest to, że przez to moje marne doświadczenie, nie jestem w stanie nic doradzić jak najtaniej osiągnąć sukces parzenia idealnego espresso. No i w sumie te 12 lat temu jak kupowałem mojego nie tak taniego HXa, to liczyłem na to, że teraz będzie już z górki.

Czy ktoś ma podobne doświadczenia? Czy może jednak jest jakaś droga na skróty?

pawel890

  • Gość
Odp: Espresso idealne: przyczyny i skutki
« Odpowiedź #47 dnia: 25 Sierpień 2024, 22:21:09 »
Zapewne kluczowe jest wlasciwego narzedzia do wlasciwej pracy, a jak wiadomo HX wypada najgorzej w kwestii zrobienia idealnego espresso, chociaz nie mialem okazji takowego uzywac.

A na jaki ekspres ostatecznie wymieniles?

Offline mlopus Mężczyzna

  • Wiadomości: 2518
  • Ekspres: HX GRIMAC Baristar SN 000009,Bialetti Experss Mini, LP Abile, LP Europiccola
  • Młynek: Mazzer Luigi Super Jolly DR, 1Zpresso Q2
Odp: Espresso idealne: przyczyny i skutki
« Odpowiedź #48 dnia: 25 Sierpień 2024, 22:38:45 »
a jak wiadomo HX wypada najgorzej
Serio, serio? Hx jak każdy inny sprzęt wymaga trochę wiedzy i praktyki i może nie uwierzysz ale wcale nie trzeba mieć DB, PID itd żeby zrobić idealne espresso, a komu wiadomo bo też nie rozumiem? Wszystkim wiadomo, powszechnie wiadomo, jak wieść niesie ? No weź ;-)  :picardpalm:

pawel890

  • Gość
Odp: Espresso idealne: przyczyny i skutki
« Odpowiedź #49 dnia: 25 Sierpień 2024, 22:46:59 »
Nie mialem na mysli, ze "sie nie da", tylko jest trudniej biorac pod uwage stabilnosci temperatur :)

Offline mlopus Mężczyzna

  • Wiadomości: 2518
  • Ekspres: HX GRIMAC Baristar SN 000009,Bialetti Experss Mini, LP Abile, LP Europiccola
  • Młynek: Mazzer Luigi Super Jolly DR, 1Zpresso Q2
Odp: Espresso idealne: przyczyny i skutki
« Odpowiedź #50 dnia: 25 Sierpień 2024, 22:56:48 »
Czy ktoś ma podobne doświadczenia? Czy może jednak jest jakaś droga na skróty?
Nadal mam HX z e61 i go uwielbiam, ale po tych paru latach zabawy w kawę, na co dzień używam prostego i relatywnie taniego la pavoni europiccola i raczej nie jestem odosobniony w twierdzeniu do którego dochodzi tu sporo osób, że tak na prawdę mniej znaczy więcej a w prostocie jest wielka siła i potencjał.

Offline kmleon

  • Wiadomości: 42
  • Ekspres: La Marzocco Linea Mini R <- Bezzera Giulia R
  • Młynek: Caedo E37S <- Mazzer Mini A
Odp: Espresso idealne: przyczyny i skutki
« Odpowiedź #51 dnia: 26 Sierpień 2024, 07:22:37 »
Absolutnie nie chcę uogólniać, bo oczywiście HX HXowi nie równy. Ale patrząc przez pryzmat swojego doświadczenia, kiedy w poszukiwaniu tego ideału swego czasu próbowałem wielu rzeczy, ekspresy kapsułkowe, automatyczne, bardzo proste kolbowe - miałem jakaś podstawową Gagię, którą po lekturze pewnego starego forum zdecydowałem zmienić właśnie na HX z e61. Zmieniałem sitka, robiłem wszystkie te czary, które powinny doprowadzić do powtarzalności, jak uniknąć kanalowania, grudek, suche ciastko czy mokre, flush krótki, długi z sitkiem bez sitka, termometr w grupie, podłączenie bezpośrednio do wody, preinfuzja, reduktor ciśnienia, zmiękczacz - jednym słowem mnóstwo czasu, pieniędzy energii a brak powtarzalności mnie po prostu dobijał. Co więcej, wpadł kiedyś do mnie kolega na kawę - postarałem się wtedy o świeże ziarno, wszystko odpowiednio pomierzyłem, zważyłem, zaparzyłem i wyszło idealnie, tak dobrze że kolega za 2 tyg. zaprosił mnie do siebie pokazując że kupił dokładnie taką samą maszynę, skoro tak idealne espresso wychodzi. Cały wieczór próbowałem zrobić cuda - nic mi nie wyszło, mimo że ten sam model, tego samego producenta - sprzęt wydawał się totalnie inny, nie byłem w stanie go przez ten wieczór opanować. Kolega nie ma tyle samozaparcia, żeby szukać ideału. Co więcej tego dnia gdy udało mi się kolegę poczęstować tym złotym strzałem, próbowałem to powtórzyć - żona się skrzywiła i stwierdziła, że dobre espresso to tylko we Włoszech - no dramat.
A Włosi przecież w ogóle nie odczyniają żadnych czarów nad sitkiem na stacji benzynowej - mielą, musną kawę w PFie takim ubijakiem wystającym ze ścianki maszyny - tego nawet nie można nazwać tamperem, wkładają w głowicę włączają przycisk i nic nie mierząc ani nie ważąc podają idealne espresso, do bólu powtarzalne - jak to możliwe?
Na pewno jest jakiś inny sposób, tym bardziej, że teraz doświadczam tego osobiście. Mój stary młynek, na oryginalnych żarnach, mieli jednak w powtarzalny i przewidywalny sposób - oczywiście codziennie jakaś drobna poprawka w ustawieniach jest wymagana, ale potem nowa maszyna za każdym razem przygotowuje takie samo espresso. Mam wrażenie, że w tym poszukiwaniu straciłem przez obsługę mojego starego HXa całe lata, a sprzęt na ówczesne czasy tani nie był - przynajmniej dla mnie.
Teraz okazuje się, że też wystarczy zwyczajnie zmielić kawę, użyć tampera, zapiąć w głowicę i po około 30 sek. cieszyć się smacznym espresso - nawet kawa nie jest jakaś tam bardzo świeżo palona. Od kilku dni zbieram szczękę z podłogi. Podejrzewam, że jest również wiele innych sposobów na osiągnięcie zadowalającej powtarzalności - może właśnie w tej prostocie jest siła? A może trzeba podejść do tego po inżyniersku jak Decent? U mnie niestety tanio nie wyszło - na razie jest to jednak DB i PID.

Offline GostRado Mężczyzna

  • Wiadomości: 6090
  • Ekspres: 》La MARZOCCO Linea Micra 》ELEKTRA Micro Casa 》ECM classika PID 》AP + FP 》BRA cafetera bella 1tz/2tz 》FOREVER miss diamond 4tz 》GIANNINI giannina 1tz/3tz 》BIALETTI venus 2tz 》ALESSI la cupola 1tz 》MELITTA dripper 101 》
  • Młynek: 》CEADO e37S 》MAHLKÖNIG ek43S Limited Edition: THE ICON nr 937/999 》 1Zpresso K-plus 》
Odp: Espresso idealne: przyczyny i skutki
« Odpowiedź #52 dnia: 26 Sierpień 2024, 07:50:59 »
A Włosi przecież w ogóle nie odczyniają żadnych czarów nad sitkiem na stacji benzynowej - mielą, musną kawę w PFie takim ubijakiem wystającym ze ścianki maszyny - tego nawet nie można nazwać tamperem, wkładają w głowicę włączają przycisk i nic nie mierząc ani nie ważąc podają idealne espresso, do bólu powtarzalne - jak to możliwe?
Zważ, że włoskie kawiarnie mają kilkunastolitrowe gastro potwory i robią espresso z bardzo ciemnego ziarna z dużą domieszką robusty. To wszystko załatwia, a działa też włoska, czy innego kraju, urlopowa atmosfera, że:
próbowałem to powtórzyć - żona się skrzywiła i stwierdziła, że dobre espresso to tylko we Włoszech - no dramat
Dobrze jest pójść do kawiarni z swoim młynkiem (z ręcznym będzie prościej 😁) ulubionym ziarnem i tam zrobić sobie espresso, jeśli pozwolą... ja nam znajomego z Faemą Ambasadorem.
》tertium non datur《

Offline kmleon

  • Wiadomości: 42
  • Ekspres: La Marzocco Linea Mini R <- Bezzera Giulia R
  • Młynek: Caedo E37S <- Mazzer Mini A
Odp: Espresso idealne: przyczyny i skutki
« Odpowiedź #53 dnia: 26 Sierpień 2024, 08:40:35 »
Dobrze jest pójść do kawiarni z swoim młynkiem (z ręcznym będzie prościej 😁) ulubionym ziarnem i tam zrobić sobie espresso, jeśli pozwolą... ja nam znajomego z Faemą Ambasadorem.
No właśnie w tym problem, przez te stracone lata walki o powtarzalność, nie byłem w stanie skupić się na ziarnach i wybrać tych ulubionych. Co więcej po nieudanych próbach z robustą - nawet z jej niewielką domieszką, kiedy przez prawie tydzień miałem zdrewniały język, trampka w ustach i niestabilny żołądek - sama myśl o niej przyprawia mnie o mdłości.
Mam nadzieję, że teraz, gdy mam wrażenie, że zyskałem nad zaparzaniem kontrolę, będę mógł wreszcie skupić się na ziarnach i wybrać te ulubione.

Offline GostRado Mężczyzna

  • Wiadomości: 6090
  • Ekspres: 》La MARZOCCO Linea Micra 》ELEKTRA Micro Casa 》ECM classika PID 》AP + FP 》BRA cafetera bella 1tz/2tz 》FOREVER miss diamond 4tz 》GIANNINI giannina 1tz/3tz 》BIALETTI venus 2tz 》ALESSI la cupola 1tz 》MELITTA dripper 101 》
  • Młynek: 》CEADO e37S 》MAHLKÖNIG ek43S Limited Edition: THE ICON nr 937/999 》 1Zpresso K-plus 》
Odp: Espresso idealne: przyczyny i skutki
« Odpowiedź #54 dnia: 26 Sierpień 2024, 08:49:43 »
Co więcej po nieudanych próbach z robustą - nawet z jej niewielką domieszką, kiedy przez prawie tydzień miałem zdrewniały język, trampka w ustach i niestabilny żołądek - sama myśl o niej przyprawia mnie o mdłości.
Jakbym siebie czytał. Robustę wyczuję na kilometr 🙂

Przez jakiś czas piję różne kawowe "wynalazki", a potem robię sobie espresso ze średnio-ciemnej 100% arabiki specialty z Brazylii, z dobrej palarnii i nieodmiennie jestem pod wrażeniem jak świetne niej espresso. Oczywiście nie można przykladać jeden do jednego, ale spróbuj.
« Ostatnia zmiana: 26 Sierpień 2024, 09:09:22 wysłana przez GostRado »
》tertium non datur《

Offline Antonio Mężczyzna

    • Mastro Antonio
  • Ojciec Chrzestny
  • Wiadomości: 11701
    • Mastro Antonio
  • Ekspres: WEGA Concept
  • Młynek: Ceado E6P/E37S/E8D MGuate/MSJ
Odp: Espresso idealne: przyczyny i skutki
« Odpowiedź #55 dnia: 26 Sierpień 2024, 09:00:23 »
No właśnie, wpływ robusty najlepiej widać w bezpośrednim porównaniu dwóch kaw. Warto przy tym zacząć od kawy bez robusty a zakończyć testy na tych z robustami. Bardzo często narzekam na pierwsze shoty z arabik. Że nie pasuje to i owo, że za kwaśne, że za gorzkie itp. Po czym w konfrontacji z mieszankami z robustą wszystko to wypada lepiej. Z drugiej strony taki skromny blend z robustą 20% może być wzorcem równowagi smakowej w espresso :).

Offline GostRado Mężczyzna

  • Wiadomości: 6090
  • Ekspres: 》La MARZOCCO Linea Micra 》ELEKTRA Micro Casa 》ECM classika PID 》AP + FP 》BRA cafetera bella 1tz/2tz 》FOREVER miss diamond 4tz 》GIANNINI giannina 1tz/3tz 》BIALETTI venus 2tz 》ALESSI la cupola 1tz 》MELITTA dripper 101 》
  • Młynek: 》CEADO e37S 》MAHLKÖNIG ek43S Limited Edition: THE ICON nr 937/999 》 1Zpresso K-plus 》
Odp: Espresso idealne: przyczyny i skutki
« Odpowiedź #56 dnia: 26 Sierpień 2024, 09:08:55 »
Nie dopisałem, kluczowego słowa, że z Brazylii, poprawiłem.
》tertium non datur《

pawel890

  • Gość
Odp: Espresso idealne: przyczyny i skutki
« Odpowiedź #57 dnia: 26 Sierpień 2024, 09:17:29 »
@kmleon
Sądzę, że zmiana ekspresu nie rozwiąże u nikogo problemów z dystrybucją i kanałowaniem. Ja mam trochę odmienne spojrzenie, jakby pominąć kwestie ilości i rozmiarów bojlerów, co raczej wpływa na obsługę a nie sam napar, to każdy ekspres w uproszczeniu jakaś grupa i pompa, wszystkie inne detale ostatecznie skupiają się wokół stabilności temperaturowej i jak sądzę to ona miała największy wpływ na Twoje decyzje. No chyba, że teraz masz tak magiczny ekspres, że nawet bez szczególnego tampowania i wdt zrobi Ci super kawę z jaśniej palonych ziaren. :D

Offline kmleon

  • Wiadomości: 42
  • Ekspres: La Marzocco Linea Mini R <- Bezzera Giulia R
  • Młynek: Caedo E37S <- Mazzer Mini A
Odp: Espresso idealne: przyczyny i skutki
« Odpowiedź #58 dnia: 26 Sierpień 2024, 11:33:30 »
Oczywiście nie można przykladać jeden do jednego, ale spróbuj.

Dzięki, na pewno teraz będzie łatwiej skupić się właśnie na kawach, spróbuję.

No chyba, że teraz masz tak magiczny ekspres, że nawet bez szczególnego tampowania i wdt zrobi Ci super kawę z jaśniej palonych ziaren.

Heh, oczywiście, cudów nie ma, choć pewnie nie jedno mnie jeszcze zaskoczy.
Możliwe, że pod wrażeniem efektów, trochę pomijam w tej euforii fakt, że jednak te kilkanaście lat przygotowywania kawy w sitku, odpowiednie mielenie, poziomowanie, ubijanie itp. to było ciągłe dopracowywanie techniki, która teraz przy stabilnym ekspresie owocuje. Wszystkie te czynności jestem w stanie odtwarzać powtarzalnie, stąd pewnie też efekt - ale cieszy mnie fakt, że jednak udało mi się wyeliminować jedną zmienną, na którą przez lata jednak nie miałem znaczącego wpływu - albo nie znalazłem odpowiedniego sposobu.

Tak czy inaczej warto powalczyć o powtarzalność w uzyskiwaniu idealnego espresso, bo wtedy otwiera się kolejny etap, gdzie można wziąć na warsztat różne ziarna i rozmawiać o ich smakach


pawel890

  • Gość
Odp: Espresso idealne: przyczyny i skutki
« Odpowiedź #59 dnia: 26 Sierpień 2024, 11:39:04 »
Więc jak sądzisz co było tą "zmienną" w HX, która wykluczała Ciebie z świata powtarzalności?

 


Pokaż nieprzeczytane posty: Nowe / Wszystkie / Odpowiedzi